Succesvol energiebesparingsbeleid bereikt eindelijk senioren en mensen met een laag inkomen

17 mei 2009 - Zowel de premies van de netbeheerders als de Vlaamse dakisolatiepremie en de premie voor gezinnen met een laag inkomen worden massaal aangevraagd. Met specifieke energiebesparingsmaatregelen is minister Hilde Crevits erin geslaagd om senioren en mensen met een laag inkomen te overtuigen om hun huis te isoleren. Ze stelde de cijfers voor n.a.v. de Vlaamse Renovatiedag. Op minder dan 9 maanden werden van de dakisolatiepremie en de premie voor niet-belastingbetalers al voor bijna 10 miljoen euro aan premies aangevraagd. Voor minister Crevits een aansporing om door te gaan op de ingeslagen weg en tegelijk werk te maken van bijkomende inspanningen en een doorgedreven vereenvoudiging. Als het gaat om duurzame ontwikkeling, dan is investeren in energiebesparende ingrepen volgens minister Crevits een uitstekend voorbeeld. Het helpt ons om onze afhankelijkheid te beperken van vaak schaarse en soms schadelijke brandstoffen uit het buitenland. Het spaart onze leefomgeving. Het schept investeringen en jobs. En het vrijwaart onze koopkracht.

De premies van netbeheerders

Het Vlaams Gewest verplicht de netbeheerders om energie te besparen door jaarlijks een doelstelling op te leggen. Zo moeten de gezinnen per jaar 2% energie besparen en de andere afnemers 1,5%. Het aandeel wordt berekend op de afgenomen elektriciteit. De netbeheerders halen de doelstelling onder andere door premies toe te kennen voor energiebesparingsinvesteringen. Als een netbeheerder de doelstelling niet behaalt, moet een boete worden betaald, die niet in de distributietarieven mag verrekend worden.

De toename van het aantal premies op één jaar met 73% is ronduit overweldigend. 

De Vlaamse premie voor niet-belastingbetalers

De federale overheid voorziet een fiscaal voordeel bij bepaalde energiebesparingsinvesteringen. Doch gezinnen die geen of niet genoeg belasting betalen, kunnen van de aftrek geen gebruik maken. Dus net gezinnen met een klein inkomen maar een groot energiebesparingspotentieel, blijven figuurlijk en zelfs letterlijk in de kou staan.

Vlaams minister Hilde Crevits heeft daarom vorig jaar een premie in het leven geroepen om deze onrechtvaardigheid uit de wereld te helpen. Voor dakisolatie, hoogrendementsbeglazing en condensatieketels kunnen ‘niet-belasting-betalers’ een premie krijgen die vergelijkbaar is met het federaal fiscaal voordeel. En terwijl de belastingaftrek tot twee jaar op zich laat wachten, komt de premie al na een paar maanden op de rekening van de begunstigde.

De kost van de maatregel wordt overigens niet doorgerekend in de distributietarieven, maar betaald uit het Energiefonds, dat gevormd wordt door de boetes die de stroomleveranciers dienen te betalen voor het niet inleveren van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten.

Het resultaat is ontegensprekelijk een succes.

• Op amper negen maanden, van juni 2008 tot en met maart 2009, hebben we meer dan 5.000 aanvragen ontvangen. Het toegekende bedrag bedraagt gemiddeld meer dan 1.600 euro.
• Sinds november zitten we op kruissnelheid, met zo'n 800 aanvragen per maand of zo'n 40 aanvragen per werkdag.
• Het effect van de dakisolatiepremiecampagne wordt onder meer merkbaar in het toenemend aandeel aanvragen voor dakisolatie, van 7% in december naar 16% in maart.
• Meer dan 76% van de aanvragers zijn ouder dan 60 jaar, en er zijn ongeveer evenveel aanvragen van mensen boven de 80 als van mensen onder de 50.
• En meer dan 20% zijn beschermde afnemers, dit zijn mensen die over weinig middelen beschikken.
• Bijna 29% van de aanvragen komt uit Antwerpen, 24% uit Limburg, meer dan 20% uit West-Vlaanderen, bijna 17% uit Oost-Vlaanderen en 10% uit Vlaams-Brabant. 

Minister Hilde Crevits: “Met een door en door sociale maatregel gaan nu eindelijk ook mensen met een laag inkomen, kansarme beschermde klanten, bejaarden hun huis isoleren, die dit anders niet zouden gedaan hebben. Tegelijk ook een door en door ecologische maatregel, goed voor een jaarlijkse besparing van 37 miljoen kWh, of 24 duizend ton CO₂. En uiteraard een economische stimulans, die meteen ook een incentive is voor bijkomende tewerkstelling.”

De extra Vlaamse dakisolatiepremie

Op basis van de aangevraagde premies bij de netbeheerders bleek dat de plaatsing van dakisolatie achterbleef in vergelijking met de vervanging van beglazing en ketels. Daarom heeft Vlaams minister Hilde Crevits voorgesteld om een bijkomende inspanning te doen voor het isoleren van daken.

Al is de nieuwe premie nog geen half jaar oud, toch zijn er al bijna 4.500 dossiers ingediend, voor een budget van 1,9 miljoen euro, of gemiddeld ongeveer 420 euro per aanvraag.

Tevens blijkt dat, door de combinatie van premies, in de helft van de gevallen dakisolatie kosteloos wordt. Want de premie bedraagt in regel 500 euro. Maar de premie wordt afgetopt als de som met andere premies de investeringskost overtreft.

De dakisolatiecampagne

Om de Vlaamse gezinnen er van te overtuigen het dak te isoleren is in februari een dakisolatiecampagne gevoerd in kranten, op radio, op televisie en op Batibouw. De resultaten van een in maart uitgevoerd marktonderzoek bij 1.005 gezinshoofden tonen het succes van de campagne met als titel ‘Lekt uw huis ook geld?’. Van de ondervraagden blijkt nog niet eens 70% het dak, zoldervloer inbegrepen, volledig geïsoleerd te hebben.

58% heeft de campagne opgemerkt en 67% van die groep weet de Vlaamse overheid als opdrachtgever aan te wijzen. Met een maximaal theoretisch bereik van 80% is dit een opvallend hoge score. De campagne wordt beoordeeld als ‘duidelijk’ (89%), ‘informatief’ (89%), ‘origineel’ (89%), ‘aansporend tot isoleren’ (87%), ‘passend bij de Vlaamse overheid’ (86%) en, maar dan in mindere mate, ‘aansporend tot raadpleging van www.energiesparen.be ’ (69%).

75% van de ondervraagden blijkt de pas in januari ingevoerde dakisolatiepremie reeds te kennen.

Bij de ondervraagden die nog niet over een geïsoleerd dak beschikken, neemt 40% zich voor om het dak te gaan isoleren, 16% al in 2009, 8% in 2010 en 16% pas later. Het gebrek aan bereidheid zit vooral bij mensen met een laag inkomen (81%), huurders (81%), mensen met een plat dak (74%) en ouderen (70%). Bij de ondervraagden die de campagne niet hebben opgemerkt, ligt de bereidheid op slechts 32%, bij de andere groep op 48%, minstens gedeeltelijk een gevolg van de campagne.

“Met dergelijke resultaten”, aldus Vlaams minister Hilde Crevits, “zou de volgende Vlaamse Regering en de volgende Vlaamse energieminister er niet verstandig aan doen om het roer volledig om te gooien. De successen pleiten voor een voortzetting van de energiebesparingspremies. Wel moet werk worden gemaakt van een grondige vereenvoudiging die”, volgens Vlaams minister Hilde Crevits, “ook een herschikking van bevoegdheden veronderstelt.”