Energiecoöperant worden

Steeds meer gezinnen dragen actief bij aan  energietransitie door lid te worden van een coöperatieve vennootschap die hernieuwbare energieprojecten ontwikkelt. Om lid te worden van zo’n coöperatie, koopt u een aandeel. Leden kunnen eventueel ook klant worden en energie afnemen.

Met het verzamelde bedrag kan de coöperatie vervolgens investeren in grote windturbines of andere groenestroomprojecten. Op die manier kunnen burgers met een beperkte investering  een directe impact hebben op de energietransitie, én haalt men er ook nog financieel voordeel uit.

Veelgestelde vragen

Welke vormen van energiecoöperaties bestaan er?

Er bestaan verschillende soorten coöperaties. Het belangrijkste onderscheid bestaat er in of het gaat om een coöperatie met directe of indirecte participatie. Indien het gaat om een coöperatieve met directe participatie, zijn de coöperanten (mede-) eigenaar van het groenestroomproject.  Aandeelhouders delen zo in de winst van het project, in goede en kwade dagen. In het geval er winst wordt gemaakt, heb je recht op een dividend.

Het model met directe participatie wordt door heel wat (lokale) coöperaties gevolgd. Soms is de coöperatie direct gekoppeld aan een specifiek windproject, maar vaak beleg je in een coöperatie die op zijn beurt meerdere wind- en andere projecten uitbaat. Sommige coöperatieve vennootschappen onderschrijven ook de 7 ICA-principes (International Co-operative Alliance) van coöperatief ondernemen. Zij verzekeren hun participanten onder andere een bepaald rendement op het ingebrachte kapitaal, vorming, en democratische controle. Dit laatste gebeurt  in de vorm van medezeggenschap op een jaarlijkse algemene vergadering, waarin men bijvoorbeeld de bestuurders van de coöperatie aanduidt, de stroomprijs bepaalt en kan stemmen over de bestemming van de winst.

Bij participatieprojecten met indirecte participatie, zijn coöperanten geen mede-eigenaar van het groenestroomproject in kwestie, maar biedt de coöperatie het opgehaalde geld als lening aan aan de werkelijke eigenaar om te investeren. Na verloop van tijd krijgt men het geld terug met een interestvergoeding erbovenop. Een coöperatief aandeel met indirecte participatie is dus eerder vergelijkbaar met een financieel product dat rendement oplevert.

Het is daarom belangrijk om u goed te informeren over de doelen van de coöperatie. Sommige coöperaties investeren rechtstreeks in projecten op het terrein, anderen stellen via een lening uw geld ter beschikking van een grote energieproducent om een investering te doen in een groenestroomproject. Lees de statuten nauwkeurig. De statuten vormen het contract tussen de vennoten, ze bepalen het werkingskader en leggen de regels vast tussen de leden van de coöperatieve.

Ben ik als participant aansprakelijk?

Als u voor een cvba of coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid kiest, heeft u een voordeel: er is een strikte scheiding tussen het vermogen van de vennootschap en het privévermogen van de vennoten. De vennoten van een cvba zijn in principe slechts aansprakelijk voor het bedrag dat ze inbrengen in de vennootschap.

Hoewel een cvoa of coöperatieve vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid eenvoudiger is om op te starten - zo is bijvoorbeeld geen financieel plan of startkapitaal vereist - kan bij faillissement ook het privévermogen van de coöperant worden aangesproken om schulden af te lossen.

Het is belangrijk om mee te geven dat investeren in coöperatieve projecten, zowel voor directe als indirecte participatie, niet zonder risico is. Hoge rendementen zijn niet gratis en impliceren een hoger risiconiveau. Rendement beperkt zich hierbij niet enkel tot het financieel rendement op je participatie maar ook op de lagere prijs waartegen je als participant elektriciteit kan kopen. Maak dus je huiswerk en vraag een prospectus aan, bekijk de jaarrekening van de coöperatieve, diversifieer en laat op tijd je stem horen.

Belastingsvoordeel

Naast het rendement op uw aandeel bij de coöperatieve en de eventuele mogelijkheid om energie af te nemen als klant, kunnen coöperanten ook een belastingvoordeel krijgen. Voor dividenden van erkende coöperaties is men namelijk vrijgesteld van het betalen van roerende voorheffing zolang het uitbetaalde bedrag kleiner is dan 190 euro.

Ga hier na of de vennootschap erkend is door de Nationale Raad voor Coöperatie (NRC).

Nuttige websites

Alles over uw rechten en plichten als lid van een cvba en over de erkenning van vennootschappen door de Nationale Raad vindt u op de website van de Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie

Minimumaandeel hernieuwbare energie nodig?  Volg de eisen van de energieprestatieregelgeving.