Ingrijpende energetische renovatie (IER) (huidig)

Definitie

De ingrijpende energetische renovatie (IER) is een renovatie waarbij

  1. voorwaarde 1: minstens 75% van de bestaande en nieuwe scheidingsconstructies die het beschermd volume omhullen en die grenzen aan de buitenomgeving worden geïsoleerd én
  2. voorwaarde 2: minstens de opwekkers om een specifiek binnenklimaat te realiseren volledig worden vervangen.

U moet per EPB-eenheid nagaan of aan de voorwaarden voldaan is. Bij de renovatie van een appartementsgebouw is het dus mogelijk dat het ene appartement een renovatie ondergaat en het andere een ingrijpende energetische renovatie.

Let op!

  • klik voor elke voorwaarde door op de link voor alle details.
  • We spreken pas over een ingrijpende energetische renovatie als het om een dossier gaat met een bouwaanvraag. Als u ingrijpende werken doet, maar geen bouwaanvraag indient, komt u niet in aanmerking voor financiële voordelen.

Bijzondere situaties:

Eisen

Voldoet uw project aan de definitie van een IER? Dan moet u aan de eisen voldoen voor IER. Bovenop de eisen bij een gewone renovatie, streeft u bij een IER naar een maximaal E-peil, een minimumaandeel hernieuwbare energie en u laat een ventilatiesysteem plaatsen.

U vindt de eisen per bouwaanvraagjaar in de eisentabellen.

Voorwaarde 1: de 75%-grens

De definitie van een ingrijpende energetische renovatie bepaalt dat minstens 75% van de bestaande en nieuwe scheidingsconstructies die het beschermd volume omhullen en die grenzen aan de buitenomgeving worden geïsoleerd. Volgende scheidingsconstructies tellen al dan niet mee in het bepalen van deze 75%-grens.

Tellen mee als geïsoleerd (in de teller):

  • (na)geïsoleerde schildelen van het verliesoppervlak die in contact staan met de buitenomgeving, zoals:
    • (na)geïsoleerde muren, vloeren, daken in contact met de buitenomgeving;
    • een nageïsoleerde wachtgevel waar niet tegenaan is gebouwd. Die wordt immers beschouwd als verliesoppervlak en zal een grote invloed hebben op het berekende E-peil, als die niet is nageïsoleerd.
    • muren die langs binnen worden geïsoleerd. Deze muren vallen immers onder de definitie van ‘na-isolatie’. Voor deze muren geldt evenwel geen maximale U-waarde;
    • vensters en deuren die worden vervangen. Ze moeten aan een maximale U-waarde voldoen en worden beschouwd als geïsoleerd.
    • vensters die worden vervangen naar bestaand model en worden voorzien van een voorzetraam (bv. bij historische gebouwen).
    • nageïsoleerde vloeren en daken van een bestaande erker of uitkraging op de verdieping.
    • daken die in het verleden reeds werden geïsoleerd maar die in het kader van de renovatie bijkomend worden voorzien van een extra isolatielaag.
  • nieuwe schildelen van het verliesoppervlak die in contact staan met de buitenomgeving, zoals:
    • nieuwe schildelen die een onderdeel zijn van
      • een uitbreiding kleiner dan 800 m³ en zonder wooneenheden of;
      • een gedeeltelijke herbouw kleiner dan 800 m³ en zonder wooneenheden of;
      • een functiewijziging kleiner dan 800 m³.

Deze werkzaamheden vallen sinds 1 januari 2014 immers allemaal onder de aard van de werken ‘renovatie’. Deze werken worden sindsdien niet langer apart beschouwd, maar altijd in hun geheel. De invoering van de ingrijpende energetische renovatie op 1 januari 2015 vertrok dus vanuit deze nieuwe definitie van ‘renovatie’. Bijgevolg worden deze nieuwe schildelen meegeteld in de teller.

Tellen mee in het totaal (in de noemer):

  • alle schildelen van het verliesoppervlak (muren, vloeren, daken) in contact met de buitenomgeving. Naast de bovenstaande schildelen gaat het dus ook om:
    • bestaande niet-geïsoleerde schildelen in contact met de buitenomgeving;
    • bestaande schildelen in contact met de buitenomgeving die binnen de vergunning of melding niet worden nageïsoleerd, ook al bevatten ze al bestaande isolatie van bij de bouw of van een eerdere ingreep.
    • buitenmuren met enkel ontoereikende na-isolatie in de spouw (bv. < 50mm). Bijlage I bij het transmissiereferentiedocument beschouwt deze muren als bestaande muren zonder spouwvulling. Dergelijke muren tellen enkel mee in noemer (en niet in de teller).
    • bestaande vensters die niet worden vervangen en worden voorzien van een voorzetraam.

Tellen niet mee (noch in de teller, noch in de noemer):

  • Schildelen naar
    • aangrenzende onverwarmde ruimten (AOR) (bv. een zoldervloer die wordt nageïsoleerd. Deze staat immers in contact met een AOR, en niet met de buitenomgeving. Merk op dat in dit geval ook de hellende dakvlakken niet worden meegeteld. Die maken dan immers geen deel uit van het verliesoppervlak).
    • aangrenzende verwarmde ruimten (AVR).
    • een andere EPB-eenheid.
    • grond (bv. vloeren op volle grond).
    • kelder of verluchte ruimte.

Voorwaarde 2: vervangen van de opwekker

De technische installaties die bij een IER beschouwd worden, zijn dezelfde installaties die bij nieuwbouw de energieprestatie beïnvloeden, namelijk installaties voor:

  • ruimteverwarming en -koeling
  • sanitair warm water
  • hulpenergie
  • productie door PV of WKK.

Op die manier kan bij een IER volgens dezelfde rekenmethode als bij nieuwbouw een E-peil worden berekend. Om per definitie te kunnen spreken van een ingrijpende energetische renovatie moet minstens de opwekker voor warmte of koude volledig vervangen worden. Niet alle installaties (zoals een bestaande (zonne)boiler) moeten volledig vervangen worden.

Bij de meeste bestaande woningen zijn voorafgaand aan de werken geen ventilatiesysteem of hernieuwbare technieken zoals zonnepanelen of een (zonne)boiler aanwezig. Daarom wordt onder de ‘opwekkers’ meestal enkel de opwekker voor warmte of koude, dus voor verwarming en koeling beschouwd. Met de invoer van de ingrijpende energetische renovatie wil men bouwheren stimuleren tot totaalrenovaties. De bouwheer wordt aangezet om de meest doorslaggevende verbruiker, namelijk de opwekker voor verwarming of koeling, te vervangen. Vanuit die filosofie moet de (zonne)boiler niet mee worden vervangen om van een IER te mogen spreken en mag u bestaande (zonne)boilers, PV-panelen, radiatoren … meenemen in de E-peilberekening. Wordt een bestaande (zonne)boiler echter vervangen en blijft de verwarmingsketel behouden, dan spreken we niet van een IER, maar van een gewone renovatie. De meest doorslaggevende verbruiker blijft immers behouden en kan bij het inrekenen als een IER leiden tot een boete voor het niet voldoen aan de E-peileis.

Voorbeeld Aard van de werken
De bestaande warmteopwekker (bv. ketel) blijft behouden op dezelfde plaats. Renovatie
De bestaande warmteopwekker (bv. ketel) wordt verplaatst naar een andere plaats binnen dezelfde EPB-eenheid. Renovatie
De bestaande warmteopwekker wordt vervangen. Delen van de technische installaties blijven echter behouden, bv. een aantal leidingen of een aantal afgifte-elementen. IER
De bestaande installatie heeft twee ketels die instaan voor de verwarming. Bij de renovatie wordt slechts één ketel van de twee vervangen. Renovatie
Oorspronkelijk is er geen verwarmingsinstallatie aanwezig en tijdens de renovatiewerken wordt er een geplaatst. IER

Combinatie van IER en andere aard van de werken

Werken voldoen aan meerdere definities van aard van de werken

Indien de uitgevoerde werken voldoen aan de definitie van zowel een ingrijpende energetische renovatie als een ontmanteling, kiest u voor een ontmanteling, zoals expliciet bepaald in het Energiebesluit.

Indien de uitgevoerde werken voldoen aan de definitie van zowel een ingrijpende energetische renovatie als een gedeeltelijke herbouw met minstens 75% nieuwe scheidingsconstructies, kiest u voor de gedeeltelijke herbouw, zoals expliciet bepaald in het Energiebesluit.

IER vindt plaats naast een grote uitbreiding

Als een ingrijpende energetische renovatie gecombineerd wordt met een uitbreiding met een bijkomend beschermd volume dat groter is dan 800 m³, al dan niet voorafgegaan door sloopwerken, volgt u onderstaande bepalingen:

  • Als het geheel van de ingrijpende energetische verbouwing en de uitbreiding in totaal slechts één wooneenheid bevat, wordt het E-peil berekend voor de volledige wooneenheid. Dat gezamenlijke E-peil moet voldoen aan de eis bij ingrijpende energetische renovaties.
  • Als het geheel meerdere wooneenheden (of één of meerdere EPN-eenheden) bevat of als een ingrijpende energetische renovatie gecombineerd wordt met andere werken die vallen onder de aard van de werken ‘nieuwbouw’, dan moet het gebouw verder opgedeeld worden in EPB-eenheden. Voor die afzonderlijke EPB-eenheden gelden verschillende eisenpakketten, op basis van de verschillende aard van de werken.

Mag mijn renovatie als een ingrijpende energetische renovatie beschouwd worden?

Geval 1: 75%-grens behaald, maar opwekker (bv. ketel) niet vervangen

Het is niet mogelijk een (gewone) renovatie te beschouwen als een ingrijpende energetische renovatie.

Geval 2: opwekker vervangen, maar minder dan 75%:

Het is onder bepaalde voorwaarden mogelijk een (gewone) renovatie te beschouwen als een ingrijpende energetische renovatie. U moet hiervoor een aanvraag indienen om het dossier toch als ingrijpende energetische renovatie te mogen indienen. U doet dat via een aangetekend schrijven aan het Vlaams Energieagentschap.

Het dossier moet de plannen, de ligging, de gegevens van de bouwheer en een bewijsstuk van de aanvraagdatum van de vergunning bevatten. Daarnaast moet het dossier een motivatie bevatten waarom men de strengere eisen wil toepassen en welk niveau men zal halen (berekening toe te voegen). Als het EPB-dossiernummer al gekend is op het moment van de aanvraag vermeldt u dat in de aanvraag. Als het EPB-dossiernummer nog niet gekend is (bijvoorbeeld als de stedenbouwkundige vergunning nog niet goedgekeurd is), dan mag dit bezorgd worden van zodra het gekend is.

Het VEA maakt haar inhoudelijk advies over aan de minister, die dan de definitieve beslissing neemt.