Crowdfunding

Crowdfunding betekent letterlijk financiering door de menigte. Het is een alternatieve financieringsoplossing waarbij een initiatiefnemer bij een groot aantal investeerders (een deel van) de nodige middelen ophaalt. De investeerders worden ‘backers’ genoemd en investeren doorgaans relatief kleine bedragen. Deze financieringsronde vindt meestal online plaats, via een zogenaamd crowdfundingplatform. Ook investeren in een coöperatie kan via een crowdfundingplatform verlopen. Informeer steeds naar de vorm. In sommige gevallen zal uw bijdrage een aandeel opleveren en wordt u coöperant. Maar er bestaan ook crowdfundingvormen waar de 'backers' een bijdrage schenken of participeren in een achtergestelde lening. 

Waarop kunt u letten bij het participeren in een project?

Wat is het verschil tussen crowdfunding en crowdlending?
 

Bij crowdfunding kunt u een bedrag doneren of een of meerdere aandelen kopen. Bij crowdlending geeft u een lening aan het project. Dit zien we bijvoorbeeld ook bij windprojecten. Wie een lening aanbiedt, krijgt  een kapitaalaflossing en rentevergoeding die van bij het begin vaststaan.

Bij aandelenparticipatie (zie ook energiecoöperaties) zit daar meer variatie op. Is er bijvoorbeeld een jaar weinig zon, dan verkleint het rendement van de aandeelhouder. Dat is niet zo voor een crowdlender. 

Kiest u voor crowdlending, vraag dan na of het over een ‘achtergestelde’ lening gaat. Dat wil zeggen dat - als het misloopt – de lening pas na de bankschulden (maar voor de aandeelhouders) vereffend wordt. Het risico van een zonneproject is in vergelijking met andere bedrijfsprojecten relatief beperkt, zeker als er duidelijk zicht is op de groenestroomcertificaten en langdurig afnamecontract voor de zonnestroom is. Toch moet u altijd voordien uw huiswerk maken, bijvoorbeeld door een kritische blik te werpen op de financiële gezondheid van de partij die de zonnestroom zal aankopen.

Terug naar de vragen

Moet een crowdfundingplatform vergund zijn?
 

Platformen die crowdfunding via aandelen en leningen mogelijk maken moeten een vergunning als alternatief financieringsplatform aanvragen bij de FSMA. De lijst van vergunde crowdfundingplatformen vindt u op de website van FSMA. Platformen die uitsluitend giften verzamelen of tegenprestaties in natura aanbieden hebben geen vergunning nodig.

Terug naar de vragen

Welke voordelen haal ik uit mijn investering?
 

Naast het rendement op de investering zelf, kan u - dankzij de taxshelterregeling voor startende ondernemingen - extra beloond worden tijdens de eerste vier jaar na opstart van de onderneming. In de plaats van een dividend, krijgt u het eerste jaar een belastingvermindering van 30 (tot 45) procent op het geïnvesteerde bedrag.  Vanaf het volgende jaar ontvangt u het jaarlijkse dividend voor uw investering, voor zolang de vennootschap winstgevend is en een dividend uitkeert.

De taxshelterregeling maakt een verschil tussen crowdfunding via aandelen en crowdlending:

  • wie via aandelen participeert in het kapitaal van een startende onderneming krijgt het eerste jaar een belastingvermindering van 30 (tot 45) procent op het geïnvesteerde bedrag. Vanaf het volgende jaar ontvangt u automatisch het jaarlijkse dividend voor uw investering;
  • in geval van een lening krijgt de kredietgever een vrijstelling van 30% roerende voorheffing op de intresten van de lening.

Dit systeem is uitsluitend onder strikte voorwaarden van toepassing, onder andere: 

  • u wordt - als belastingplichtige - lid van een jonge onderneming (= die maximum 4 jaar geleden is opgericht);
  • u behoudt uw aandelen minstens 4 jaar.

Meer details en alle voorwaarden op de websites van het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen en de federale overheidsdienst Financiën.

Terug naar de vragen

Zijn er ook risico’s bij crowdfunding?


Investeren via crowdfunding is nooit zonder risico. Informeer u goed over overeenkomst tussen het crowdfundingplatform en het traject. Wil u grotere bedragen investeren in een duurzaam energiesysteem? Dan kan u het risico beperken door uw investeringen te spreiden. Bekijk zeker de financieringsvorm:

  • gaat het om een donatie, dan krijgt u soms een beloning voor uw investering.
  • soms loopt de participatie via aandelen: de ondernemer verzamelt zijn startkapitaal en laat in ruil daarvoor de investeerders delen in de waardeontwikkeling van de onderneming. Let op, nogal wat aandeelhouderovereenkomsten bevatten clausules die verhinderen dat investeerders kunnen uitstappen of dat de aandelen in handen komen van andere partijen. Meer informatie over aandelen in energiecoöperaties.
  • maakt de onderneming gebruik van crowdlending, dan zijn de interestvoet,  de duur en  hetafbetalingsritme vastgelegd in een overeenkomst. U weet dus vooraf welk rendement u op uw investering zal ontvangen. Bedragen tussen de 4 en 6% zijn gangbaar en onafhankelijk van de werkelijke resultaten van het project. De projectleider verbindt zich er via de overeenkomst toe om het geleende bedrag terug te betalen. Het crowdfundingplatform analyseert de projecten en de financiële capaciteit van de projectleider. Dat verlaagt het risico, maar het valt nooit uit te sluiten dat de projectleider nalaat te betalen.  

Terug naar de vragen

Hoe lang staat mijn kapitaal vast?
 

Bij crowdfunding op basis van aandelen moet u er rekening mee houden dat het niet altijd eenvoudig is om uw participatie te verkopen. Er bestaat namelijk nog geen secundaire markt voor deze aandelen. Nogal wat aandeelhouderovereenkomsten bevatten bovendien een clausule die verhindert dat investeerders kunnen uitstappen of dat de aandelen in andere handen komen.

Bepaalde crowdfundingplatformen hebben hiervoor een oplossing, via een tussenstructuur: een coöperatieve vennootschap verzamelt het opgehaalde geld en investeert het op haar beurt in de onderneming. Op deze manier is de investeerder niet meer gebonden aan de aandeelhoudersovereenkomsten. Maar ook hier blijft het een uitdaging om een koper te vinden voor uw aandeel.

Kiest u voor crowdlending, dan liggen de duurtijd van de lening en de voorwaarden van de terugbetaling van het kapitaal in de overeenkomst vast.

Uw kapitaal zal dus sowieso gedurende een bepaalde tijd niet beschikbaar zijn.

Terug naar de vragen

Is crowdfunding (met aandelen) hetzelfde als een energiecoöperatie?
 

Energiecoöperaties kunnen gebruik maken van crowdfunding om hun projecten te financieren.  
Meer info over energiecoöperaties.

Terug naar de vragen

Samen investeren in een groot zonneproject?

Cover Zonnegids

EPB-regelgeving

Minimumaandeel hernieuwbare energie nodig?  Volg de eisen van de energieprestatieregelgeving.