Windenergie

Windmolens die elektriciteit produceren, noemen we ook windturbines. Er komen steeds meer windturbines bij. Dat is ook nodig, want ze zijn belangrijk voor onze toekomst.

Zo werkt het:  Hoe hoger, hoe meer wind de wieken vangen en hoe meer elektriciteit ze opwekken.
De meeste windturbines hebben drie wieken die vastzitten aan een rotor. Die draaien door de wind. De rotor staat in verbinding met een gondel. Dat is de ‘machinekamer’ die bovenop de mast staat. Daarin zitten de as, de tandwielkast, remmen, meettoestellen, sensoren, het besturingssysteem en de generator. De generator is een soort dynamo die de draaiende beweging van de rotor omzet in elektriciteit. De elektriciteit wordt via kabels in de mast naar de transformator gebracht. De transformator zet de laagspanning om in hoogspanning, wat wij uit het stopcontact halen.

Onze tips:

  • Geef nieuwe projecten een kans. Soms wordt buurtprotest aangetekend of worden toegekende vergunningen juridisch aangevochten. De mogelijkheid om beroep aan te tekenen is belangrijk, maar toch vragen heel wat bezwaren en bekommerissen om nuancering.

Bekommernissen en misverstanden over windenergie

Willen we windenergie?
 

Ja. Om een toekomst met duurzame energie uit te bouwen, zijn grote windturbines onmisbaar. En daar staat de Vlaming ook achter. Jaarlijks meten wij het draagvlak voor windenergie: amper 9% ziet liever geen windturbines in eigen gemeente. De tegenstand is dus zeer beperkt, maar haalt vaak de pers en dat kan een vertekend beeld geven. Bekijk het volledige rapport van de studie draagvlak voor windenergie.

Toch heeft driekwart van de Vlaamse gemeenten nog altijd geen enkele windturbine. Daar kan gemakkelijk verandering in komen. Door snel in het proces overleg en participatie op te starten, wordt wind een succesverhaal voor de buurt. De windgids kan inspireren.

Terug naar de vragen

Windturbines draaien alleen als het waait, kunnen ze echt bijdragen in onze energievoorziening?


Het klopt dat de turbines alleen draaien als er wind is. In de praktijk is dat dus meestal, want een matige wind (vanaf drie Beaufort of 14 km/h) is al genoeg. Windturbines zijn trouwens voorzien van een anemometer bovenop de mast, die voortdurend de windkracht en windrichting meet. Dat zorgt ervoor dat de turbine zijn ‘neus’ naar de wind kan draaien en maximaal kan renderen.

Soms is er een storing of een onderhoudsbeurt, of wordt een turbine even uitgeschakeld om slagschaduw te voorkomen (zie verder). Gelukkig is dat maar zelden.

De meeste windturbines in Vlaanderen hebben een vermogen van 2 megawatt (MW), een mast van ongeveer 100 m hoog en wieken van 40 m lang. Zo’n turbine produceert gemiddeld 4,5 MWh/jaar en kan ongeveer 1250 gezinnen van stroom voorzien. Nieuwe windturbines zijn groter en brengen meer op. Er staan meer dan 500 windturbines op het Vlaanderen vasteland (onshore), samen goed voor ongeveer 3% van de totale jaarlijkse elektriciteitsvraag. We verwachten nog zeker 100 extra windturbines in de periode 2018-2020. Wind zal dus een grotere rol spelen in ons energiesysteem.

Terug naar de vragen

Mogen windturbines om het even waar komen?


Neen. In de zoektocht naar een plaats voor een nieuw windproject is de Vlaamse regelgeving (Vlarem en ruimtelijke ordening) bepalend. Windprojecten sluiten bij voorkeur aan op lijninfrastructuur zoals autosnelwegen, kanalen, en hoogspanningslijnen en op gebieden met een grote energievraag. In de praktijk betekent dit dat ook woongebied kan, op voorwaarde dat de normen voor o.a. geluid en schaduw gerespecteerd worden.

Terug naar de vragen

Maken windturbines lawaai?
 

In beperkte mate. De nieuwe windturbines zijn al heel wat stiller: het wiekmateriaal en de geluidsisolatie in de gondel is beter. De waarneembaarheid van het geluid hangt af van het achtergrondgeluid en van de windsnelheid.

De afstand waarop windmolens geplaatst mogen worden, hangt af van de locatie en de impact. De normen zijn bijvoorbeeld strenger voor woongebieden dan voor bedrijventerreinen of autowegen.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschouwt 45 decibel als veilig voor windturbines. Vlaanderen volgt nu al deze normen voor windturbines in woongebied: 44 decibel overdag en 39 decibel ’s nachts.

Tijdens de vergunningsprocedure wordt het verwachte geluidsniveau berekend. Vaak wordt opnieuw gemeten eens het windproject er staat. Elke windturbine kan vanop afstand opgevolgd en bijgestuurd worden. Soms draaien turbines ‘s nachts op een verlaagd vermogen om geluidsoverlast te beperken. De stroomproductie ligt dan uiteraard lager.

De meeste uitbaters hebben een infopunt waar buurtbewoners met vragen of problemen terecht kunnen. Als u denkt dat er geluidsoverlast is, mag u de milieudienst van uw gemeente contacteren, die de afdeling Milieu-Inspectie van de Vlaamse overheid kan inschakelen. Milieu-inspectie doet vaststellingen ter plaatse en gaat na of en in welke mate er een afwijking is van de afgeleverde milieuvergunning.
Een voorbeeld van hoe dat werkt: enkele jaren geleden hadden bewoners van wijk Witte Roos in Sint-Pieters-Leeuw last van geluidshinder van de windturbines. In overleg met het gemeentebestuur en de eigenaars van de turbines raakte het probleem opgelost.
Herbekijk het fragment van RINGtv-nieuws van 10 oktober 2018:

Oplossing voor geluidshinder windturbines Ringtv.Bron: www.ringtv.be

Terug naar de vragen

Maken windturbines veel slagschaduw?
 

Dat is sowieso beperkt. Door hun hoogte creëren windturbines schaduw en op bepaalde dagen werpen de draaiende wieken een bewegende schaduw, de ‘slagschaduw’. De hoeveelheid slagschaduw mag maximaal 8 uur per jaar en een halfuur per dag zijn. De uitbater houdt voor elke turbine de effectieve slagschaduw in een logboek bij. En als het nodig is, wordt een windturbine tijdelijk stilgelegd om aan de norm te voldoen. Elke windturbine kan vanop afstand opgevolgd en bijgestuurd worden, als dat nodig blijkt.

De meeste uitbaters hebben een infopunt waar buurtbewoners met vragen of problemen terecht kunnen. Als u denkt dat er teveel slagschaduw is, mag u de milieudienst van uw gemeente contacteren, die de afdeling Milieu-Inspectie van de Vlaamse overheid kan inschakelen. Milieu-inspectie doet vaststellingen ter plaatse en gaat na of en in welke mate er een afwijking is van de afgeleverde milieuvergunning.

Terug naar de vragen

Verstoren windturbines het landschap?

 

Het landschap is continu in verandering. De meeste autowegen dateren nog maar uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Zelfs de meeste bossen in Vlaanderen zijn vaak niet veel ouder dan honderd jaar. 

Als we een duurzaam energiesysteem willen, moeten we windturbines als deel van ons landschap zien. In dat opzicht lijkt de toekomst verrassend veel op het verleden: in 1850 stonden er in België 2.500 windmolens.

Ze lukraak inplanten is uiteraard geen optie. Daarom hebben de meeste provincies een provinciaal windplan die richting geeft aan waar en hoe windprojecten deel kunnen uitmaken van het landschap. Bekijk de visies op de themapagina Windenergie voor professionelen.

Terug naar de vragen

Zijn windturbines gevaarlijk voor vogels?


Het is helaas onvermijdelijk dat een aantal vogels in de draaiende turbines terechtkomen en sneuvelen. Maar deze vogelsterfte is minder dan twee procent van het aantal vogels dat jaarlijks in het verkeer omkomt.

Om de impact te beperken, is de locatiekeuze doorslaggevend. Belangrijke broed-, pleister-, rust- en doortrekgebieden van vogels en vleermuizen worden best zoveel mogelijk gemeden. Dit vormt trouwens een van de onderzoeksaspecten van een project-Milieueffectrapport (MER).

Terug naar de vragen

Verlagen windturbines de waarde van mijn woning?


Veel cijfermateriaal is er nog niet. Twee studies uit 2009 en 2013, die betrekking hebben op de situatie in de Verenigde Staten en gebaseerd zijn op de verkoopgegevens van meer dan 50.000 woningen, kunnen in elk geval geen significant verband aantonen: http://www.aweablog.org/national-lab-reiterates-wind-power-doesnt-affect-property-values/

Terug naar de vragen

Kost een windturbine meer energie dan hij ooit kan leveren?


Neen. Binnen het jaar compenseert een windturbine de totale hoeveelheid energie die nodig is voor zijn productie (het staal van de mast, het maken van de wieken, het transporteren van alle onderdelen,…). Daarna zal een windturbine nog gemakkelijk 20 jaar elektriciteit opbrengen. 

Terug naar de vragen

Wordt windenergie overdreven gesubsidieerd?

 

Om nieuwe, duurzame technologieën een kans te geven op de (fossiele en nucleaire) elektriciteitsmarkt, werkten wereldwijd zowat alle overheden een ondersteuningssysteem uit. De vroegere steunregeling kon onvoldoende inspelen op de snelle evoluties van de technologie. Ondertussen is die zo bijgestuurd dat windprojecten een afgesproken rendement halen in verhouding tot de investeringsrisico’s.

Windenergie blijft zich verder ontwikkelen. We mogen in de toekomst nog efficiëntere en goedkopere turbines verwachten, waardoor ze niet langer moeten onder doen voor fossiele stroomcentrales. Rekenen we de kosten voor vervuiling mee, dan is windenergie nu al goedkoper.

Terug naar de vragen

 

Hebben windturbines back-up van andere energiecentrales nodig?

 

Elektriciteit maken uit wind of zon is afhankelijk van het weer. Een combinatie van wind en zon is interessant omdat het vaak waait wanneer er minder zon is en omgekeerd. Om altijd genoeg elektriciteit te hebben, moeten we onder andere meer capaciteit installeren, sterker inzetten op interconnectie met de buurlanden, elektriciteit opslaan in batterijen en de vraag flexibel aanpassen aan het aanbod.

Niet alleen de hernieuwbare, maar ook de klassieke energiecentrales hebben nood aan back-up om te compenseren voor bijvoorbeeld geplande (onderhoud) en ongeplande uitval (recente incidenten bij de nucleaire installaties). Hoe beter uitgebalanceerd, hoe minder back-up het energiesysteem nodig heeft.

Terug naar de vragen

Zijn kleine en middelgrote windturbines ook rendabel?

 

Kleine windturbines zijn bedoeld voor particulier gebruik. Lang niet iedereen is op dit moment overtuigd van de rendabiliteit ervan. Middelgrote windturbines hebben een ashoogte groter dan vijftien meter en een vermogen tot 300 kW. Is het vermogen groter, dan spreken we over grootschalige windturbines. 

Grootschalige windturbines produceren veel meer elektriciteit dan kleinere. Hoe hoger de turbine, hoe meer wind hij vangt. En omdat de wieken veel groter zijn, wekken de hoge windturbines ook meer energie op. Terwijl een windturbine van 3MW gemakkelijk 6000 MWh stroom per jaar produceert - goed voor bijna 2000 gezinnen - behaalt een middelgrote turbine met een vermogen van 100 kW ongeveer 180 MWh. Om de stroom van één grote windturbine te evenaren, zijn dus drieëndertig turbines van dertig tot veertig meter hoog nodig.

Terug naar de vragen

 

Stroomvoorspeller

afbeelding stroomvoorspellerHoeveel stroom van wind en zon vandaag? En morgen?

icoontje windenergie in 235*235                    en waar staan ze?