Vlaams Klimaatfonds

Het Vlaams Klimaatfonds is een organiek begrotingsfonds dat sinds haar oprichting in 2012 een belangrijke rol speelt bij de financiering van het Vlaams klimaatbeleid. Het fonds wordt voornamelijk gevoed met de veilingopbrengsten uit het EU ETS die naar Vlaanderen vloeien.

Oprichting (incl. mogelijke middelen en uitgaven)

In 2012 besliste de Vlaamse Regering het Vlaams Klimaatfonds (VKF) op te richten in de vorm van een organiek begrotingsfonds (met decretale basis in artikel 14 van het decreet van 13 juli 2012 houdende bepalingen tot begeleiding van de tweede aanpassing van de begroting 2012). 

Het VKF wordt gevoed met de veilingopbrengsten uit het EU ETS die naar Vlaanderen vloeien.

Deze middelen kunnen aangewend worden voor het voeren van Vlaams klimaatbeleid, het betalen van compensaties voor indirecte emissiekosten, bijdragen aan internationale klimaatfinanciering en de aankoop van flexibiliteit voor het realiseren van de broeikasgasreductiedoelstellingen.

Bestedingskader bedoeld voor Vlaams klimaatbeleid

Op 29 oktober 2021 heeft de Vlaamse Regering een nieuwe versie van het bestedingskader afgesproken voor het gedeelte van het Vlaams Klimaatfonds bedoeld voor Vlaamse klimaatbeleid. Dit nieuwe kader vervangt het vorige van 18 september 2020, dat wel nog geldig blijft op de maatregelen die op 18 december 2020 aan de Vlaamse Regering werden meegedeeld.

Het nieuwe bestedingskader houdt vast aan dezelfde principes: de bevoegde ministers zullen hun maatregelen gedeeltelijk vanuit andere overheidsbudgetten moeten financieren. De cofinanciering vanuit het Klimaatfonds is afhankelijk van de kostenefficiëntie van de maatregelen, waarbij de meest kostenefficiënte het grootste percentage cofinanciering zullen ontvangen. Het nieuwe gaat hierbij uit van de overheidskostenefficiëntie, terwijl het vorige kader de maatschappelijke kostenefficiëntie als basis had. De overheidskostenefficiëntie legt sterker de nadruk op het kostenefficiënt omgaan met Vlaamse en lokale overheidsmiddelen. Enkel maatregelen die bijdragen aan de Vlaamse klimaatdoelstellingen in de niet-ETS en LULUCF-sectoren kunnen worden gecofinancierd door het Klimaatfonds.

De Vlaamse Regering keurde volgende visienota's goed over cofinanciering in functie van de kostenefficiëntie voor allocatie van VKF-middelen voor mitigatiemiddelen:

Klimaatmaatregelen 2021

Op de Vlaamse Regering van 18 december 2020 werden in een Mededeling de nieuwe klimaatmaatregelen voor 2021 aangekondigd. Deze werden voorgesteld door verschillende ministers uit de Vlaamse regering. In lijn met het nieuwe bestedingskader zullen deze klimaatmaatregelen niet integraal uit het VKF gefinancierd worden. De bevoegde ministers zullen ze ook gedeeltelijk vanuit andere overheidsbudgetten moeten financieren. Voor elk van deze maatregelen zal berekend worden hoeveel ton broeikasgassen ze reduceren per euro, de meest kostenefficiënte maatregelen zullen het grootste percentage cofinanciering uit het VKF ontvangen. Hierdoor bekomen we een hefboomeffect met het VKF: elke euro uit het klimaatfonds zal bijkomende middelen voor klimaatbeleid aantrekken. De maatregelen die er bovendien in slagen om geld van buiten de Vlaamse overheid aan te trekken, zoals Europese of private middelen, krijgen een extra percentage cofinanciering. Deze stimulans zal het hefboomeffect van het VKF nog versterken.

Rapportering

Op de Vlaamse Regering van 22 januari 2021 werd het Voortgangsrapport Vlaams Klimaatfonds 2013-2020 goedgekeurd.

Daarnaast publiceert het VEKA nog een meer gedetailleerde rapportering:

Verplichte rapportering in kader van ETS

In uitvoering van artikel 67, §2 van het besluit van de Vlaamse regering van 6 september 2019 over verhandelbare emissierechten voor broeikasgassen voor vaste installaties voor de periode 2021-2030, publiceert het VEKA hieronder jaarlijks het totaalbedrag dat ter compensatie van de indirecte emissiekosten per begunstigde bedrijfstak en deeltak is verstrekt. Deze gegevens worden verzameld door VLAIO. Verdere informatie over compensatie voor indirecte emissiekosten is ook beschikbaar op de website van VLAIO.

Emissiejaar / aanvraagjaar Bedrag per categorie (in EUR)

Totaal bedrag
(in EUR)

Emissiejaar 2019 / aanvraagjaar 2020
  • Voeding – textiel – hout – papier – drukkerij: 13.923.331,05
  • Chemie – metaal: 75.420.913,43
  • Bouw – handel – vervoer: 600.861,99
89.945.006,47
Emissiejaar 2018 / aanvraagjaar 2019
  • Voeding – textiel – hout – papier – drukkerij: 5.903.573,43
  • Chemie – metaal: 29.876.211,87
  • Bouw – handel – vervoer: 157.880,31
35.937.665,61
Emissiejaar 2017 / aanvraagjaar 2018
  • Voeding – textiel – hout – papier – drukkerij: 5.359.203,84
  • Chemie – metaal: 26.159.322,79
  • Bouw – handel – vervoer: 205.976,18
31.724.502,81
Emissiejaar 2016 / aanvraagjaar 2017
  • Voeding – textiel – hout – papier – drukkerij: 7.971.973,21
  • Chemie – metaal: 37.690.893,01
  • Bouw – handel – vervoer: 1.087.506,29
46.750.372,51
Emissiejaar 2015 / aanvraagjaar 2016
  • Voeding – textiel – hout – papier – drukkerij: 6.574.888,15
  • Chemie – metaal: 31.769.477,99
  • Bouw – handel – vervoer: 1.039.250,29
39.383.616,43
Emissiejaar 2014 / aanvraagjaar 2015
  • Voeding – textiel – hout – papier – drukkerij: 4.881.489,42
  • Chemie – metaal: 24.237.067,04
  • Bouw – handel – vervoer: 842.380,57
29.960.937,03
Emissiejaar 2013 / aanvraagjaar 2014
  • Voeding – textiel – hout – papier – drukkerij: 8.287.600,86
  • Chemie – metaal: 39.583.105,41
  • Bouw – handel – vervoer: 1.429.961,30
49.300.667,57